ضرورت توسعه حمل و نقل ریلی درمازندران
راه آهن شمال همزمان با تاسیس راه آهن سراسری در زمان پهلوی اول در بیست و سوم مهرماه 1306 ه . ش آغاز و در شهریور 1316 خاتمه یافت. ‌حوزه استحفاظی راه آهن شمال از سوزن خروجی ایستگاه گرمسار واقع در استان سمنان آغاز و با عبور از کوه های سربه فلک کشیده البرز و بخش هایی از استان تهران وارد استان مازندران و مناطق زیبای جنگلی می شود. 

بدین ترتیب طول خطوط راه آهن شمال در 2 استان مازندران و گلستان با وسعت 47 هزار کیلومتر مربع و حدود 6 میلیون نفر جمعیت مجموعاً تنها 474.5 کیلومتر شامل خطوط اصلی و خطوط فرعی است. ‌راه آهن شمال دارای 24 ایستگاه بزرگ وکوچک است و به لحاظ شرایط اقلیمی به 2 قسمت جلگه ای وکوهستانی تقسیم می شود.

بلندترین نقطه این خط گردنه گدوک با ارتفاع 2هزار و 112 متر از سطح دریا است. این مسیر مملو ازصحنه های زیبای عبور از جنگل درحاشیه رود تالار، پل معروف ورسک و سه خط طلایی که هر بیننده ای را محو تماشای خود می نماید .

با گذشت سالها این خط ریلی به دلیل تاکید مسئولان به حمل و نقل جاده ای ، از شرق به غرب مازندران توسعه نیافت و همین مسئله موجب شد تا در اکثر ایام سال بویژه در تعطیلات نوروز و تابستان محور کناره از بار ترافیکی سنگینی برخوردار باشد.

این در حالیست که 2 استان مازندران و گلستان به خاطر داشتن ساحل دریا ، اراضی جنگلی و کوهستانی مقصد سفر میلیون ها نفر مردم کشور است که ناچار هستند با ماشین شخصی و با هزینه گزاف ، ترافیک و شلوغی های فراوان رنج این سفر را تحمل کنند. 

در سال های گذشته اقداماتی در جهت کاهش و روان سازی بار ترافیکی در محورهای غرب مازندران صورت گرفت اما به دلیل حجم بالای مسافر و گردشگر که غالبا با خودروهای شخصی خود سفر می کنند ، نه تنها از بار ترافیکی کم نشد بلکه شاهد ترافیک سنگین بویژه در نوروزسالهای اخیر بودیم.

البته درمازندران فعالیت3 فرودگاه ساری ، نوشهر و رامسر را شاهد هستیم و این فرودگاهها می توانند در این زمینه کمک قابل توجهی داشته باشند اما به هر طریقی تاکنون از این ظرفیت ها به نحو مطلوبی استفاده نشده است.

در حوزه دریایی نیز با وجود داشتن سه بندر در شهرهای نوشهر، امیرآباد و فریدونکنار در امر جابجایی مسافر و خودرو تاکنون هیچ اقدامی صورت نگرفته و این ظرفیت عظیم همچنان مغفول مانده است.

اما گسترش خطوط ریلی پر سرعت در استان مازندران از ابعاد مختلف می تواند تحول بزرگی را هم در حوزه اقتصادی و هم در حوزه گردشگری ایجاد نماید و هزینه های گزاف بر دوش اقتصاد ملی را کاهش دهد.

یکی از کارشناسان صنعت حمل و نقل ریلی با بیان اینکه در بخش ریل از کشورهای توسعه‌یافته عقب‌ هستیم به هزینه 7 میلیارد تومانی احداث هرکیلومتر خط‌ آهن اشاره کرد و گفت: 30 میلیارد دلار سرمایه‌گذاری برای 25 هزار کیلومتر راه‌آهن تا سال 1404 لازم است.

محمد ساطعی با اشاره به اینکه در حال حاضر کل خطوط ریلی کشور حدود 11 هزار کیلومتر است ، افزود : از این میزان 4 هزار و 500 کیلومتر پیش از انقلاب ساخته شده و مابقی مربوط به بعد از انقلاب است.

وی اظهار داشت : این بخش ظرفیت خوبی برای سرمایه‌گذاری و جذب سرمایه‌گذار خارجی دارد و باید در این زمینه تلاش های بیشتری صورت گیرد.

به گفته این کارشناس ، توسعه این صنعت و افزایش سرمایه‌گذاری در این بخش خود‌ در آینده سبب کاهش مصرف سوخت، کاهش آلایندگی هوا و کاهش هزینه حمل و نقل برای صنایع تولیدی خواهد شد و به توسعه گردشگری نیز کمک خواهد کرد.

یکی از شهروندان تنکابنی در این باره به خبرنگار ایرنا گفت : اگر راه آهن به شهرهای شمالی بیاید دیگر نیازی به آوردن خودروی شخصی در هنگام سفر نیست و از حجم ترافیک جاده ای به طور محسوسی کاسته خواهد شد.

محمد رضا خلیلی افزود : شاید احداث خطوط راه آهن در شمال کشور به دلیل عبور از دل جنگل و کوه یا احداث پل بر روی رودخانه ها کمی دشوار ، زمانبر و هزینه بر باشد اما در بلند مدت منافع زیادی را هم برای مردم و هم برای کشور به همراه خواهد داشت.

وی اظهار داشت :. عقب ماندگی مازندران در زمینه حمل و نقل ریلی هیچ توجیهی ندارد و باید آن را به غرب مازندران و حتی به استان گیلان متصل نمود. 

به گفته این شهروند ، هرساله به تعداد مسافران و گردشگرانی که به شهرهای شمالی بویژه غرب مازندران سفر می کنند افزوده می شود و مسئولان باید هر چه سریعتر به فکر جبران این عقب ماندگی باشند. 

یکی دیگر از کارشناسان حوزه صنعت حمل و نقل به مزایای حمل و نقل ریلی اشاره کرد و گفت : راه آهن یکی از روشهای حمل و نقل است که دارای مزایایی همچون امن ترین ، کم مصرف ترین سیستم در حوزه مصرف سوخت ، کاهش آلودگی هوا و دارای قابلیت حمل انبوه کالا، سوخت و جابجایی مسافر است.

موسی فرهادی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : با توجه به اینکه استفاده از ناوگان حمل و نقل ریلی یکی از مقرون به صرفه ترین راه های حمل و نقل به شمار می رود ، تاثیر زیادی در کاهش قیمت کالاها و تسهیل و روان سازی سفرها دارد.

وی با بیان اینکه قطار رشد وتوسعه راه آهن با حمایت و دیدگاه ویژه دولت در چند سال اخیر به راه افتاده است ، اظهار داشت : حمایت نمایندگان مجلس شورای اسلامی از طرح های زیر بنایی در زمینه توسعه راه آهن و نوسازی ناوگان حمل و نقل ریلی کشور قطعا رشد و توسعه راه آهن و قابلیت رقابت با کشورهای توسعه یافته را به همراه خواهد داشت.

به گفته این کارشناس، با راه اندازی راه‌آهن قزوین-رشت به عنوان بخش دیگری از پازل کریدور شمال-جنوب ، اتصال راه آهن مازندران به گیلان ضروری است و می تواند انقلابی در صنعت حمل و نقل این 2 استان ایجاد نماید.

وی یادآور شد : با حمایت از حمل‌ ونقل ریلی و تشویق به سرمایه‌گذاری می‌توان به منافعی دست یافت و از تلفات انسانی و زیان‌های حمل‌ونقل زمینی به میزان بسیار زیادی کاست.

نماینده مردم ساری در مجلس شورای اسلامی نیز پیش از این با تاکید بر استفاده از راه آهن به عنوان حمل و نقل سبز، راه آهن را یکی از محورهای توسعه برشمرد و گفت که باید ظرفیت های راه آهن به مسئولین استانی و کشوری معرفی تا توجه آنها نسبت به راه آهن بیش از پیش جذب شود.

علی اصغر یوسف نژاد با اعلام اینکه نمایندگان مجلس از طرح هایی که باعث رشد و شکوفایی اقتصاد کشور شود حمایت خواهند کرد بر لزوم ایجاد خط ریلی در کمربند ساحلی برای اتصال ریلی به استان گیلان تاکید نمود.

وی با اشاره به ارسال طرح هایی از سوی دولت و تاکید رهبر معظم انقلاب در توسعه استفاده از راه آهن ، اظهار داشت : قطعا حمایت نمایندگان ازطرح های توسعه راه آهن زمینه خوبی برای ایجاد اشتغال ، افزایش درآمدهای عمومی مردم ، تحول اقتصادی و همچنین سرمایه گذاری خارجی فراهم خواهد کرد.

استاندار مازندران نیز در نخستین سفر خود در سال 97 به شهرستان تنکابن با بیان اینکه تنها راه برون رفت از معضل ترافیک حمل و نقل ترکیبی است ، گفت : باید حمل و نقل ریلی ، هوایی ، دریایی و جاده ای توامان در استان توسعه یابد و چاره ای جزء این نداریم.

محمد اسلامی در گفت و گو با خبرنگار ایرنا افزود : احداث کمربندی یا اصلاح برخی محور ها تنها در کوتاه مدت جوابگوی این تعداد خودرو و مسافر خواهد بود و باید فکر اساسی برای این معضل که همانا حمل و نقل ترکیبی است ، نمود .

وی اظهار داشت : گردشگری مدیریت شده در قالب تورگردانی نیز می تواند علاوه بر استفاده مسافران و گردشگران از امکانات رفاهی بیشتر ، زمینه کاهش یافتن حجم خودروها را به همراه داشته باشد. 

اسلامی اتصال راه آهن تهران به مازندران و همچنین احداث راه آهن در مسیر کناره (ساحلی) برای برقراری ارتباط ریلی با استان گیلان ، گسترش آزاد راهها در غرب و شرق مازندران و فعال تر شدن فرودگاهها را از برنامه های بلند مدت در این زمینه عنوان کرد.