بازارهای هفتگی در مازندران راهی برای توسعه اقتصادی
اقتصاد و توسعه اقتصادی در همه جوامع شهری و روستایی از اهمیت بالایی برخوردار است و بازارهای هفتگی از گذشته‌های دور تاکنون به عنوان مراکزی برای انجام مبادلات ضروری، نقش مهم و موثری در توسعه اقتصادی ایفا کرده‌اند.

کم بودن فاصله شهرها و روستاها در استان مازندران و داد و ستد میان روستاییان و شهرنشینان موجب شده است که روستاییان علاوه بر فروش محصولات سنتی و محلی خود در بازارهای هفتگی، محصولات مورد نیاز خود را هم از شهر تهیه و بدین وسیله در توسعه اقتصادی شهر و روستا تأثیرگذار باشند.

بازارهای سنتی و هفتگی در مازندران به واسطه مشاغلی همچون کشاورزی، دامداری و دامپروری که از مشاغل عمده و اساسی مردان و زنان مازندرانی است؛ همواره از رونق خوبی در نقاط مختلف برخوردار بوده است.

این نوع بازار، از گذشته‌های دور شاهد حضور کشاورزان و دامداران برای عرضه محصولات و خریداران برای خرید از محصولات تازه، ارگانیک و محلی بوده است تا ضمن عرضه محصولات ارزان و سالم، منبعی برای کسب درآمد و امرار معاش، برای خانوارها باشد.

بازارهای هفتگی که در طول سال در نقاط مختلف مازندران دائر است همواره و در چهار فصل سال، از رونق خوبی برخوردار بوده است و افراد محصولات غذایی، پوشاک و مایحتاج زندگی خود را از این بازار تهیه می‌کرده‌اند.

بازارهایی که ساعت مشخصی برای کار ندارند و فروشندگان از صبح تا تاریکی شب، تلاش برای به دست آوردن لقمه‌ای نان حلال را در دستور کار قرار داده‌اند و مردم هم برای خرید و هم برخی براساس عادت و تفریح از این بازارها خرید می‌کنند و به نوعی با گشت و گذاری کوتاه در بازارهای هفتگی متوجه می‌شویم که در این بازارها به معنای واقعی از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را می‌توان پیدا کرد.

* زنان هم‌پای مردان در بازارهای هفتگی

در این بین نقش زنان در بازارهای هفتگی و محلی از جمله موارد و مسائل مهمی است که تلاش برای توسعه اقتصادی را در کنار مردان دنبال کرده و با فروش محصولات محلی خود همچون سبزی، میوه و مرغ، تخم مرغ و اردک،هم‌پای مردان، نقش اثرگذار در اقتصاد خانواده دارند.

حضور زنان و مردان در کنار هم و تلاش برای کسب روزی حلال در انبوه رنگ‌ها و طعم‌های محصولات کشاورزی، صنایع دستی و سایر فرآورده‌های روستایی، جاذبه‌های سنتی و محلی مازندران را در این بازارها به نمایش می‌گذارد.

در بازدیدی از این بازارهای هفتگی می‌توان جریان نشاط و شادابی و رونق کسب و کار را مشاهده کرد؛ بازارهایی که فروش پوشاک و مواد غذایی گرفته تا ترشی‌جات، مرباجات، ظروف خانه و انواع لوازم دست‌ساز شامل کلاه حصیری، بیل، داس، تبر و فروش مرغ و ماهی و پرندگان محلی، رونق بخش آن است.

یکشنبه بازار نکا در شرق مازندران هم از جمله بازارهای هفتگی در این استان پهناور است که سال‌هاست در خیابان شهرداری برپاست و در این بازار، فروشندگان و برخی تولیدکنندگان خرد بدون حضور واسطه‌ها اجناس و کالاهای خود را به شکل مستقیم به فروش می‌رسانند.

بازار هفتگی نکا که در کنار نکارود دائر است؛ همچون تمام بازارهای محلی و هفتگی، رنگ تازگی، سرسبزی، زندگی، نشاط و هیجان را به افراد منتقل می‌کند و بسیاری از مردم و همشهریان، پای ثابت خرید در این بازار هفتگی هستند، بازاری که به‌زودی از یکشنبه‌بازار به جمعه‌بازار تغییر می‌یابد.

* کسی با دست خالی از بازار هفتگی برنمی‌گردد

رویا جهانی یکی از بانوان خانه‌دار نکایی که با دستانی پر از این بازار خارج می‌شود این بازارهای هفتگی را نوعی کمک به اقتصاد خانواده می‌داند که برپایی آن موجب می‌شود خرید طول هفته را در این بازار خرید کند.

وی که همراه خواهر خود به این بازار هفتگی نکا آمده است در گفت‌وگو با فارس اعتقاد دارد، از این بازار کسی دست خالی برنمی‌گردد.

فاطمه یحیایی از دیگر شهروندان نکایی نیز با تأکید بر رعایت نظافت و بهداشت در بازار گفت: توجه به رعایت نکات بهداشتی در بازار از مسائل مهمی است که در برخی از موارد در شلوغی بازار و داد و ستدها به فراموشی سپرده می‌شود.

وی وجود دوره‌گردها و دست‌فروشان مواد غذایی و خوراکی به صورت فله را از مسائل مهمی دانست که نیازمند توجه و نظارت کامل بهداشت در کنار نظارت بر عملکرد بازار و قیمت‌ها است و کارشناسان این حوزه باید با دقت در این بخش وارد شوند.

یحیایی گفت: طبخ برخی غذاهای سنتی و محلی و توزیع آن در بازار با رعایت نکات بهداشتی و سلامت از مسائل مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد و نظارت کامل توسط دست‌اندرکاران در این بخش انجام شود.

 * بازار هفتگی، بازاری با تنوع کالا و حس تازگی

در این بین اما برخی هم تازه‌ بودن محصولات را دلیلی برای حضور در بازارهای هفتگی می‌دانند تا با خیال راحت به همراه خانواده از این محصولات خریداری و استفاده کنند.

محمد یزدانی یکی دیگر از شهروندان نکایی که با همسرش برای خرید مایحتاج هفتگی وارد بازار شده است، تنوع کالا و تازگی اجناس و محصولات کشاورزی را، راهی برای ترغیب بیشتر خریداران به این بازار اعلام می‌کند.

وی هر هفته با رغبت بسیار زیادی همراه با فرزندان و همسر در این بازار حضور پیدا می‌کند و تلاش دارد تا از محصولات بومی و محلی تازه به صورت هفتگی استفاده کند و می‌گوید: براساس همین مسأله دوستان و نزدیکان را هم به خرید از این بازار تشویق می‌کنیم.

یزدانی اظهار کرد: این هفته به دلیل امتحانات، فرزندانم موفق به حضور در این بازار نشده‌اند؛ اما خانوادگی پای ثابت این بازار هستیم و ساعات خوبی را میان تازگی و نشاط این بازار می‌گذرانیم.

این شهروند نکایی که از بازنشستگان دولتی است؛ در مورد ساعات کار بازار می‌گوید: این بازار در واقع ساعت کار مشخصی ندارند و فروشنده‌ها از صبح تا شب مشغول فعالیت در این بازار هستند و حتی ناهار را در همین مکان میل کرده و نماز را در همین بازار به جا می آورند.

وی در مورد تغییر روز بازار هفتگی نکا به جمعه‌بازار افزود: خوب و بد این تغییرات، باید در عمل و اجرا نشان داده شود و با اجرایی شدن این طرح از جمعه و هفته‌های آینده می‌توان در مورد خوب یا بد بودن آن اعلام نظر کرد.

* تغییر نام یکشنبه‌بازار نکا به جمعه‌بازار

بازار امام رضا(ع) و یکشنبه بازار نکا در شرق استان مازندران، از جمله مراکز خرید مردم برای مایحتاج اولیه زندگی هستند که در این بین یک‌شنبه بازار به دلیل تنوع خرید، افراد زیادی را به سمت خود می‌کشاند و از جمله بازارهای هفتگی است که یکشنبه این هفته، آخرین روز خود را می‌گذراند.

این بازار هفتگی که تاکنون به  یکشنبه‌بازار معروف بوده است و با حجم وسیعی از اجناس مختلف و فروشندگان در طول سال روبرو بوده است؛ با تغییراتی جزئی در نام خود براساس توافق و مصوبه کمیسیون نظارت بر بازار نکا به جمعه‌بازار تغییر نام می‌دهد تا شهروندان نکایی از این پس روزهای جمعه خود را با فراق خاطر بیشتری در این بازار، به خرید مایحتاج ضروری خود بپردازند.

سیدمهدی احمدی شهردار نکا در ادامه افتتاح و بهره‌برداری از پروژه‌های عمرانی و توسعه‌ای در سطح شهرستان نکا، سهولت دسترسی آحاد مردم به بازار هفتگی را در دستور کار قرار داده است تا با عمل به منشور ده‌گانه شهرداری نکا اجرای این منشور را به صورت عملی به جامعه ارائه کند.

منشور ده‌گانه شهرداری نکا شامل تکریم ارباب رجوع، نظافت و پاکیزگی، تعهد و مسؤولیت‌پذیری، پاک‌دستی، پاکدامنی، نظم و انضباط، رعایت سلسله مراتب اداری، سرعت همراه با دقت در انجام کار و مدیریت هزینه و رعایت صرفه و صلاح شهر است.

بازار هفتگی نکا مکانی برای محصولات کشاورزی و میوه‌های جنگلی و محلی همچون خرمالو، کندس، ولیک و تمشک در فصول مختلف سال است و محصولات دامی همچون مرغ، تخم مرغ، اردک و ماهی و همچنین صنایع دستی و سایر فرآورده‌های روستایی، صنایع سنتی و محلی است که بدون واسطه در اختیار افراد قرار گرفته و عرضه می‌شود.

اگر چه با توجه به بیکاری و عدم اشتغال‌زایی برای جوانان، اکنون وجود بازارهای هفتگی، راهی برای بهبود نسبی در رفع مشکلات اقتصادی مردم است و بسیاری از جوانان بیکار، با حضور در این بازارها بخشی از مشکلات خود را سر و سامان می‌دهند تا با کسب روزی حلال، مرهمی بر زخم‌های زندگی‌شان باشند؛ اما باید توجه شود که توجه به بهداشت و سلامت افراد، نظارت بر قیمت‌ها و توجه به نظافت و پاکیزگی در کنار امنیت از دغدغه‌های شهروندان است که باید بیش از پیش به آن توجه شود.