«آبزی‌پروری» فرصت مازندران برای اشتغال‌زایی/ پرورش خاویار؛ دیربازده اما پر درآمد
با توجه به کاهش ذخایر طبیعی ماهیان خاویاری در جهان و دریای خزر، یکی از راه‌حل‌های بسیار موثر جهت افزایش تولید گوشت و خاویار، آبزی‌پروری است. 

پرورش خاویار یک فرصت سرمایه‌گذاری جذاب با توجیه اقتصادی مناسب است.

تخم ماهیان خاویار از گران‌ترین غذاهای جهان است. دریای خزر به عنوان بزرگ‌ترین منبع ماهیان خاویاری در جهان بیش از ۹۰ درصد خاویار جهان را تأمین می‌کند. مصرف خاویار از ابتلا به بیماری افسردگی و بیماری‌های قلبی عروقی پیشگیری می‌کند، چرا که در خاویار غلظت اسیدهای چرب از نوع امگا۳ بسیار بالاست.

با روند فعلی صید ماهیان خاویاری و نیز ناکافی بودن سازوکارهای حفاظتی این گونه دریایی ارزشمند، آینده روشنی در انتظار فسیل زنده خزر نیست. 

نابودی تدریجی و انقراض نسل، تراژدی ناخوشآیندی است که این ماهیان را تهدید می‌کند.

پرورش ماهیان خاویاری با توجه به اینکه وابستگی به دریا را در تولید خاویار و گوشت ماهیان خاویاری کم می‌کند، در حفظ نسل این گونه از آبزیان موثر ارزیابی می‌شود. البته دیگر فواید اقتصادی پرورش ماهیان خاویاری به ویژه در زمینه تولید ارزش افزوده و کمک به اقتصاد منطقه هم آنقدر مهم هست که رفع مشکلات ساختاری این کار را در اولویت برنامه‌های مسئولان ذی‌ربط قرار دهد.

تسهیلات یارانه‌ای به طرح‌های شیلاتی در مازندران پرداخت می‌شود 

حسین‌علی رستمی مدیرکل شیلات مازندران در نشست با مدیران حوزه بانکی و کشاورزی مازندران، اظهار کرد: ظرفیت و فرصت‌های سرمایه‌گذاری خوبی در بخش‌های مختلف شیلات استان از جمله بخش پرورش ماهیان خاویاری وجود دارد.

وی افزود: با توجه به آمادگی مسئولان بانک سینا و بنیاد مستضعفان برای ارائه تسهیلات بانکی، تاکنون 11 طرح شیلاتی پرورش ماهی خاویاری جهت بهره‌مندی از مزایای تسهیلات تفاهمی با بانک سینا معرفی شد که 6 طرح به میزان 50 میلیارد ریال با سود 8 درصدی به مرحله انعقاد قرارداد رسیده است.

رستمی گفت: امیدواریم با حمایت و پشتیبانی از طرح‌های سرمایه‌گذاری در این بخش بتوانیم جایگاه و برند خاویار ایران را در سطح جهانی حفظ کنیم.

عسگر عزیزی مدیر شعب بانک سینا مازندران نیز با استقبال از طرح‌های سرمایه‌گذاری پرورش ماهی خاویاری با مجوز شیلات، گفت: با توجه به محدودیت زمانی تعیین شده، طرح‌های مذکور باید تا پایان بهمن ماه جهت بهره‌مندی ازمزایای این تسهیلات به بانک معرفی شوند، درغیر این‌صورت اعتبارات به سایر استان‌ها منتقل می‌شود.

رحیم عبادی مدیرعامل شرکت آبزی‌پروری و نماینده بنیاد مستضعفان کشور نیز گفت: بنیاد بر اساس تفاهمنامه سه جانبه شیلات، بانک سینا و بنیاد درصدد است تا باحمایت از طرح‌های پرورش ماهی خاویاری در مازندران، در تحقق شعار سال «اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال» نقش موثری در کنار شیلات و بانک سینا ایفا کند.

مشکلات و سرمایه لازم برای ورود به صنعت پرورش ماهی خاویاری

به گزارش بلاغ، حوضچه‌های پرورش ماهی خاویاری را می‌توان در مقیاس کوچک ساخت اما چندان توجیه اقتصادی ندارد، ابتدا باید ماهی مورد نظر را شناسایی کرده و بسته به گرم‌آبی بودن یا سردآبی بودن، مزرعه را طراحی کرد.

برای پرورش ماهی خاویاری و به دست آوردن محصول نهایی یعنی خاویار تقریباً ۱۰ سال باید صبر کرد، البته به نوع ماهی خاویاری بستگی دارد، مثلا فیل ماهی پس از ۱۰ سال خاویار برای فروش می‌دهد.

برای این کار اگر مولد (ماهی خاویاری ماده) داشته باشیم، از همان ابتدا می‌توانیم تکثیر را انجام دهیم، در غیر این صورت، شیلات مولدها را تبدیل به لارو می‌کند و بعد از سه تا چهار ماه نگهداری آنها را به بازار عرضه می‌کند و پرورش‌دهندگان می‌توانند از شیلات آنها را خریداری کنند.

هر ماهی خاویاری حدوداً ۱۰ تا ۱۵ گرمی معادل ۱۰ تا ۱۵ هزار تومان به پرورش‌دهندگان فروخته می‌شود، این نوع از ماهیان در سن چهار تا پنج سالگی تعیین جنسیت می‌شوند و می‌توان نرهای آنها را به فروش رساند و ماده‌ها را برای تکثیر و همچنین خاویار آن به مدت ۱۰ سال نگهداری کرد.

ماهیان خاویاری در سال اول یک کیلوگرم وزن می‌گیرند و از سال دوم به بعد به صورت تساعدی وزن آنها بالا می‌رود و در سن سه تا چهار سالگی به ۲۵ تا ۳۰کیلو هم می‌رسند و می‌توان آنها را به فروش رساند که قیمت آن در بازار امروز کیلویی بین ۷۰ تا ۱۰۰ هزار تومان است.

پرورش این نوع ماهیان خاویاری در صورتی که به مرحله خاویاری برسد و همچنین مجوز صادرات هم داشته باشند، سوددهی بسیار زیادی دارد.

سرمایه‌ای که برای احداث یک مزرعه پرورش ماهی خاویاری نیاز است حدوداً ۵/۱ میلیارد تومان است که شامل خرید زمین، ساخت انبار، ساخت استخر، خرید بچه ماهی و … می‌شود. البته بیشترین هزینه صرف خرید زمین و گرفتن مجوز می‌شود. اگر یک مزرعه‌ای با یک هکتار زمین داشته باشیم، می‌توانیم ۵۰ تا ۱۰۰ تن ماهی را در آن پرورش دهیم.